ΣΕΙΣΜΟΙ

Η Γη αποτελείται από τρία κύρια στρώματα: 
το στερεό φλοιό, το μανδύα (εξωτερικό και εσωτερικό) και τον πυρήνα (τον εξωτερικό που είναι σε ρευστή κατάσταση και τον εσωτερικό που είναι σε στερεά κατάσταση). 

Το ανώτερο τμήμα του μανδύα και ο στερεός φλοιός αποτελεί τις λιθοσφαιρικές ( τεκτονικές) πλάκες . Υπάρχουν επτά μεγάλες και οκτώ μικρότερες λιθοσφαιρικές πλάκες. Οι πλάκες βρίσκονται σε συνεχή κίνηση και συγκλίνουν, αποκλίνουν ή κινούνται παράλληλα η μία σε σχέση με την άλλη.
Οι κινήσεις αυτές των πλακών δημιουργούν σεισμούς.

Μια περίπτωση σύγκλισης πλακών είναι η περιοχή του ελληνικού χώρου, όπου η Αφρικανική πλάκα βυθίζεται κάτω από την Ευρασιατική πλάκα. 

Τα πετρώματα του φλοιού της Γης υφίστανται έντονες πιέσεις που προκαλούνται κυρίως από τις μετακινήσεις των λιθοσφαιρικών πλακών. Τα πετρώματα παραμορφώνονται και συσσωρεύεται τεράστια ποσότητα ενέργειας σε αυτά. Όταν ξεπεραστεί το όριο αντοχής των πετρωμάτων προκαλείται θραύση και η συσσωρευμένη ενέργεια απελευθερώνεται. Ένας σεισμός είναι συνεπώς η κίνηση - δόνηση του εδάφους λόγω της απελευθέρωσης της συσσωρευμένης ενέργειας. Όσο μεγαλύτερη ενέργεια απελευθερώνεται τόσο ισχυρότερος είναι ο σεισμός.

Τα όρια των πλακών αποτελούνται από πολλά ρήγματα και οι περισσότεροι σεισμοί εκδηλώνονται σε αυτά τα ρήγματα.

Σε περιοχές κοντά στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών, όπως η Ελλάδα, οι σεισμοί συμβαίνουν καθημερινά και συχνά έχουν καταστροφικές συνέπειες.

Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη από πλευράς σεισµικότητας και την έκτη παγκοσµίως.

Η δράση όμως των πλακών  και των ηφαιστείων που κατά συνέπεια δημιουργούνται, έχει και έναν πολύ θετικό ρόλο στη διατήρηση της ζωής στη Γη, καθώς έτσι ελέγχεται ο κύκλος του Διοξειδίου του Άνθρακα, που λειτουργεί σαν θερμοστάτης για το γήινο κλίμα.

Εξάλλου, τόσο οι σεισμοί και ακόμα περισσότερο οι ηφαιστειακές εκρήξεις λειτουργούν και σαν «ανακουφιστικές βαλβίδες» ώστε να εκτονώνεται η εσωτερική πίεση της Γης, και μάλλον προστατεύουν τον πλανήτη καθώς ουσιαστικά συνεχίζεται η γεωλογική του εξέλιξη, εδώ και 4.6 δισεκατομμύρια χρόνια.

Ο σεισμός είναι ένα φυσικό φαινόμενο που οφείλεται σε εσωτερικές διεργασίες της Γης . Υπάρχουν τρία είδη σεισμών:

• Οι τεκτονικοί που δημιουργούνται από τις κινήσεις των λιθοσφαιρικών πλακών.

• Οι ηφαιστειογενείς σεισμοί που σχετίζονται με ηφαιστειακές εκρήξεις.

• Οι εγκατακρημνισιγενείς σεισμοί που οφείλονται σε κατακρήμνιση υπογείου εγκοίλου ή σπηλαίου.

Εκτός από τους προαναφερόμενους σεισμούς που οφείλονται σε φυσικά αίτια, οι άνθρωποι μπορούν να προκαλέσουν την εκδήλωση τεχνητών σεισμών (π.χ. εκρήξεις σε ορυχεία, υπόγειες πυρηνικές δοκιμές, εξόρυξη πετρελαίου).

Η συντριπτική πλειονότητα των σεισμών (περίπου το 90% σε παγκόσμιο επίπεδο) είναι τεκτονικοί .

Η περιοχή από την οποία ξεκινά η θραύση των πετρωμάτων ονομάζεται εστία του σεισμού. Η προβολή της εστίας στην επιφάνεια της Γης ονομάζεται επίκεντρο.

Ανάλογα με το εστιακό τους βάθος οι σεισμοί διακρίνονται σε:

• Επιφανειακούς σεισμούς: με εστιακό βάθος μικρότερο από 60km,

• Σεισμούς ενδιάμεσου βάθους: με εστιακό βάθος μεταξύ 60 – 300km

• Σεισμούς μεγάλου βάθους: με εστιακό βάθος μεγαλύτερο από 300km.

Το εστιακό βάθος είναι σημαντικό χαρακτηριστικό ενός σεισμού, ως προς τις καταστροφές που αυτός μπορεί να επιφέρει στις ανθρώπινες κατασκευές. Π.χ. ένας επιφανειακός σεισμός μεγέθους 6,5 Ρίχτερ είναι καταστρεπτικότερος από ένα σεισμό ενδιάμεσου βάθους μεγέθους 6,9 Ρίχτερ. Αυτό συμβαίνει για δύο κυρίως λόγους:

• Όσο αυξάνεται το βάθος, αυξάνεται και η απόσταση μεταξύ εστίας και επιφανείας της Γης, επιφέροντας έτσι εξασθένηση στα σεισμικά κύματα.

• Η διασπορά των σεισμικών κυμάτων είναι μεγαλύτερη.

Το μεγαλύτερο εστιακό βάθος που έχει καταγραφεί είναι 750 km και είναι το σημείο όπου ο γήινος φλοιός καταβυθίζεται στον ανώτερο μανδύα.