Παρασκευή, 17 Νοεμβρίου 2017

ΣΕΙΣΜΟΙ



Η Γη αποτελείται από τρία κύρια στρώματα: 
το στερεό φλοιό, το μανδύα (εξωτερικό και εσωτερικό) και τον πυρήνα (τον εξωτερικό που είναι σε ρευστή κατάσταση και τον εσωτερικό που είναι σε στερεά κατάσταση). 

Το ανώτερο τμήμα του μανδύα και ο στερεός φλοιός αποτελεί τις λιθοσφαιρικές ( τεκτονικές) πλάκες . Υπάρχουν επτά μεγάλες και οκτώ μικρότερες λιθοσφαιρικές πλάκες. Οι πλάκες βρίσκονται σε συνεχή κίνηση και συγκλίνουν, αποκλίνουν ή κινούνται παράλληλα η μία σε σχέση με την άλλη.
Οι κινήσεις αυτές των πλακών δημιουργούν σεισμούς.
Μια περίπτωση σύγκλισης πλακών είναι η περιοχή του ελληνικού χώρου, όπου η Αφρικανική πλάκα βυθίζεται κάτω από την Ευρασιατική πλάκα

Τα πετρώματα του φλοιού της Γης υφίστανται έντονες πιέσεις που προκαλούνται κυρίως από τις μετακινήσεις των λιθοσφαιρικών πλακών. Τα πετρώματα παραμορφώνονται και συσσωρεύεται τεράστια ποσότητα ενέργειας σε αυτά. Όταν ξεπεραστεί το όριο αντοχής των πετρωμάτων προκαλείται θραύση και η συσσωρευμένη ενέργεια απελευθερώνεται. Ένας σεισμός είναι συνεπώς η κίνηση - δόνηση του εδάφους λόγω της απελευθέρωσης της συσσωρευμένης ενέργειας. Όσο μεγαλύτερη ενέργεια απελευθερώνεται τόσο ισχυρότερος είναι ο σεισμός.
Τα όρια των πλακών αποτελούνται από πολλά ρήγματα και οι περισσότεροι σεισμοί εκδηλώνονται σε αυτά τα ρήγματα.

Σε περιοχές κοντά στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών, όπως η Ελλάδα, οι σεισμοί συμβαίνουν καθημερινά και συχνά έχουν καταστροφικές συνέπειες.
Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη από πλευράς σεισµικότητας και την έκτη παγκοσµίως.
Η δράση όμως των πλακών  και των ηφαιστείων που κατά συνέπεια δημιουργούνται, έχει και έναν πολύ θετικό ρόλο στη διατήρηση της ζωής στη Γη, καθώς έτσι ελέγχεται ο κύκλος του Διοξειδίου του Άνθρακα, που λειτουργεί σαν θερμοστάτης για το γήινο κλίμα.


Εξάλλου, τόσο οι σεισμοί και ακόμα περισσότερο οι ηφαιστειακές εκρήξεις λειτουργούν και σαν «ανακουφιστικές βαλβίδες» ώστε να εκτονώνεται η εσωτερική πίεση της Γης, και μάλλον προστατεύουν τον πλανήτη καθώς ουσιαστικά συνεχίζεται η γεωλογική του εξέλιξη, εδώ και 4.6 δισεκατομμύρια χρόνια.

Ο σεισμός είναι ένα φυσικό φαινόμενο που οφείλεται σε εσωτερικές διεργασίες της Γης . Υπάρχουν τρία είδη σεισμών:
• Οι τεκτονικοί που δημιουργούνται από τις κινήσεις των λιθοσφαιρικών πλακών.
Οι ηφαιστειογενείς σεισμοί που σχετίζονται με ηφαιστειακές εκρήξεις.
Οι εγκατακρημνισιγενείς σεισμοί που οφείλονται σε κατακρήμνιση υπογείου εγκοίλου ή σπηλαίου.


Εκτός από τους προαναφερόμενους σεισμούς που οφείλονται σε φυσικά αίτια, οι άνθρωποι μπορούν να προκαλέσουν την εκδήλωση τεχνητών σεισμών (π.χ. εκρήξεις σε ορυχεία, υπόγειες πυρηνικές δοκιμές, εξόρυξη πετρελαίου).
Η συντριπτική πλειονότητα των σεισμών (περίπου το 90% σε παγκόσμιο επίπεδο) είναι τεκτονικοί .
Η περιοχή από την οποία ξεκινά η θραύση των πετρωμάτων ονομάζεται εστία του σεισμού. Η προβολή της εστίας στην επιφάνεια της Γης ονομάζεται επίκεντρο.

Ανάλογα με το εστιακό τους βάθος οι σεισμοί διακρίνονται σε:
Επιφανειακούς σεισμούς: με εστιακό βάθος μικρότερο από 60km,
• Σεισμούς ενδιάμεσου βάθους: με εστιακό βάθος μεταξύ 60 – 300km
• Σεισμούς μεγάλου βάθους: με εστιακό βάθος μεγαλύτερο από 300km.
Το εστιακό βάθος είναι σημαντικό χαρακτηριστικό ενός σεισμού, ως προς τις καταστροφές που αυτός μπορεί να επιφέρει στις ανθρώπινες κατασκευές. Π.χ. ένας επιφανειακός σεισμός μεγέθους 6,5 Ρίχτερ είναι καταστρεπτικότερος από ένα σεισμό ενδιάμεσου βάθους μεγέθους 6,9 Ρίχτερ. Αυτό συμβαίνει για δύο κυρίως λόγους:
  • Όσο αυξάνεται το βάθος, αυξάνεται και η απόσταση μεταξύ εστίας και επιφανείας της Γης, επιφέροντας έτσι εξασθένηση στα σεισμικά κύματα.
  • Η διασπορά των σεισμικών κυμάτων είναι μεγαλύτερη.
Το μεγαλύτερο εστιακό βάθος που έχει καταγραφεί είναι 750 km και είναι το σημείο όπου ο γήινος φλοιός καταβυθίζεται στον ανώτερο μανδύα.






9 σχόλια:

  1. Οι πολιτισμικές συνέπειες των σεισμών υπήρξαν πολύ σημαντικές στην Ελλάδα γιατί πολλά ιστορικά μνημεία έχουν καταστραφεί, όπως ο Κολοσσός της Ρόδου (227 π.Χ.), ο ναός του Ολυμπίου Διός στην Ολυμπία (365 μ.Χ.), η Ρωμαϊκή Αγορά στη Θεσσαλονίκη (620 μ.Χ.), αρχαιολογικά αντικείμενα-εκθέματα στο μουσείο Ηρακλείου (1926, 1935), ενώ η πιο πρόσφατη και εντυπωσιακή καταστροφή της εθνικής μας κληρονομιάς ήταν αυτή των σεισμών στα Ιόνια Νησιά το 1953, όπου το 90% των πολιτισμικών έργων της Ζακύνθου έγινε στάχτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ο Ναός του Δία χτίστηκε από τους Ηλείους με τα έσοδα από την εκποίηση των λαφύρων που απέσπασαν κατά το νικηφόρο πόλεμο εναντίον της Πίσας το 471 π.Χ. Ο Ρωμαίος στρατηγός Μόμμιος αφιέρωσε είκοσι μία επιχρυσωμένες ασπίδες αφού λεηλάτησε την Κόρινθο το 146 π.Χ. Είχαν τοποθετηθεί στις μετόπες της ανατολικής μπροστινής πλευράς και στο μισό του ανατολικού μέρους της νότιας πλευράς. Το 426 μ.Χ ο Θεοδόσιος Β΄ διέταξε την καταστροφή του ιερού, και οι σεισμοί κατέστρεψαν τα εναπομείναντα ερείπια και άφησαν το Ναό του Δία μερικώς θαμμένο.
      Η θέση του αρχαίου ιερού, ξεχασμένου κάτω από τις κατολισθήσεις και τις πλημμύρες προσάμμωσης, εντοπίστηκε το 1766 από τον Άγγλο Ρίτσαρντ Τσάντλερ. Το 1829 μία ομάδα Γάλλων, ανάσκαψε μερικώς το ναό του Δία, παίρνοντας πολλά θραύσματα των αετωμάτων του μαζί της, στο Μουσείο Λούβρου Η συστηματική ανασκαφή ξεκίνησε το 1875, υπό τη διεύθυνση του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, και συνεχίζεται, με κάποιες διακοπές, μέχρι σήμερα.

      Διαγραφή
  2. Όπως πολλές κλίμακες μέτρησης στην επιστήμη, έτσι και η Κλίμακα Ρίχτερ δεν είναι τίποτα άλλο από ένα... όνομα. Ο άνθρωπος που έδωσε το όνομά του στην Κλίμακα είναι ο Τσαρλς Ρίχτερ. Αμερικανός σεισμολόγος και φυσικός. Γεννήθηκε στις 26 Απριλίου του 1900 και έφυγε από τη ζωή 85 χρόνια αργότερα, το 1985 στις 30 Σεπτεμβρίου. Εμπνευσμένος από τη μελέτη του Ιάπωνα Κίγοο Βαντάτι (Kiyoo Wadati) το 1928 σχετικά με βαθείς και ρηχούς σεισμούς, ο Ρίχτερ χρησιμοποίησε για πρώτη φορά την κλίμακα το 1935 μετά την ανάπτυξη της σε συνεργασία με τον Μπένο Γκούτενμπεργκ. Και οι δύο επιστήμονες εργάζονταν στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Πολλοί Έλληνες Φιλόσοφοι ασχολήθηκαν με τους σεισμούς και προσπάθησαν να τους εξηγήσουν. Η Σεισμολογία σαν επιστήμη γεννήθηκε στην Αρχαία Ελλάδα.
    • ΘΑΛΗΣ: ΠΙΣΤΕΥΕ ΟΤΙ Η ΓΗ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΠΕΔΗ ΚΑΙ ΠΛΕΕΙ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΩΚΕΑΝΟ. ΟΤΑΝ Ο ΩΚΕΑΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΑΡΑΓΜΕΝΟΣ ΤΟΤΕ ΤΑΛΑΝΤΕΥΕΤΑΙ Η ΓΗ ΚΑΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΣΕΙΣΜΟΙ.
    • ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ(585-525 π.χ.): ΘΕΩΡΟΥΣΕ ΣΑΝ ΑΙΤΙΑ ΤΩΝ ΣΕΙΣΜΩΝ ΤΟΝ ΑΕΡΑ ΠΟΥ ΕΙΣΧΩΡΟΥΣΕ ΜΕ ΒΙΑ ΣΤΑ ΧΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΛΟΥΣΕ ΤΙΣ ΣΕΙΣΜΙΚΕΣ ΔΟΝΗΣΕΙΣ
    • ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ(500-428π.χ): ΔΙΑΤΥΠΩΣΕ ΟΤΙ Η ΑΙΤΙΑ ΓΕΝΕΣΗΣ ΣΕΙΣΜΩΝ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΕΡΑΣ, ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΓΗ ΚΑΙ ΑΝΑΖΗΤΕΙ ΔΙΕΞΟΔΟ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ ΠΙΕΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΦΛΟΙΟΤΗΣ ΓΗΣ, ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΣΧΙΖΕΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΡΗΓΜΑΤΑ.
    • ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΠΗΛΑΙΑ ΠΟΥ ΠΛΗΜΜΥΡΙΖΟΥΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΝΤΟΝΕΣ ΒΡΟΧΕΣ. ΑΥΤΑ ΣΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΞΕΧΕΙΛΙΖΟΥΝ ΠΙΕΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΡΩΓΜΕΣ. ΕΠΙΣΗΣ ΤΑ ΞΕΡΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΠΗΛΑΙΑ ΑΝΤΛΟΥΝ ΝΕΡΟ ΑΠΌ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΑΝΑΤΑΡΑΞΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ.
    • ΠΟΣΕΙΔΩΝΙΟΣ: ΕΙΝΑΙ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΠΟΥ ΕΠΙΣΗΜΑΝΕ ΤΙΣ ΣΕΙΣΜΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΚΑΙ ΕΚΑΝΕ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΣΕΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ. ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟΣ ΣΤΗ ΡΟΔΟ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΣΕΙΣΜΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΓΡΑΨΕ ΤΗ ΣΥΝΤΡΙΒΗ ΤΟΥ ΚΟΛΟΣΣΟΥ ΑΠΟ ΣΕΙΣΜΟ ΤΟ 227 Π.Χ. ΣΗΜΕΡΑ ΕΚΤΙΜΑΤΑΙ ΟΤΙ Ο ΣΕΙΣΜΟΣ ΕΚΕΙΝΟΣ ΕΙΧΕ ΜΕΓΕΘΟΣ 7.5 ΒΑΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ RICHTER.


    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ο πλανήτης μας σείεται εξαιτίας των σεισμικών δονήσεων. Σεισμοί , το αποτέλεσμα των ίδιων δυνάμεων και διεργασιών που δημιουργούν και τα ηφαίστεια. Είναι η τελική βίαιη εκδήλωση με την οποία η γη μας θυμίζει ότι η ηρεμία της είναι απλώς η προσωρινή ειρηνική ισορροπία μεταξύ γιγαντιαίων δυνάμεων.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Οι Ιάπωνες έχουν παρατηρήσει ότι δυο εβδομάδες πριν εκδηλωθεί ο σεισμός παρουσιάζεται ανωμαλία στις κινήσεις του φλοιού της γης.
    Στις προσπάθειες των επιστημόνων σε όλες τις χώρες, για πρόβλεψη των σεισμών, λαμβάνονται υπ' όψιν και τα στατιστικά στοιχεία κάθε περιοχής.
    Ωστόσο η αιτία πρόκλησης των σεισμών βρίσκεται ατό Σύμπαν.Οι έλξεις, ο ηλεκτρομαγνητισμός, γενικά οι παλμοί του Σύμπαντος του Γαλαξία, του Ηλιου, του πλανήτη και της Σελήνης προκαλούν πιέσεις.Στη Γη αυτές οι έλξεις και οι πιέσεις, μαζί με τι φυγόκεντρο δύναμη, ήταν η αιτία που οδήγησε στο άνοιγμα τις Παγγαίας σε Ηπείρους, κάτι που συνεχίζεται ακόμη με τη μετακίνηση των τεκτονικών πλακών που θα διαμορφώσουν αλλιώτικα την ξηρά της Γης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Ένας από τους πιο έντονους σεισμούς έγινε μόλις φέτος στην Αττική. Παρότι είχε μόνο 4,4 μονάδες στην κλίμακα Ρίχτερ, είχε πολύ μεγάλη διάρκεια και έντονη βουή σπέρνοντας έτσι τον τρόμο και τον πανικό, ακολουθούμενος από 15 μετασεισμούς.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Οι δονήσεις που αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος διαρκούν, συνήθως, λίγα δευτερόλεπτα μέχρι ένα λεπτό το πολύ.Όμως, λόγω του τρόμου που δοκιμάζει, η σεισμική δόνηση φαίνεται να διαρκεί πολύ περισσότερο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. 'Ενας από τους λόγους που ενισχύει το αίσθημα της αδυναμίας των θυμάτων κατά την διάρκεια ενός σεισμού είναι οτι οι σεισμοί δεν ελένγχονται. Καμία μέχρι σήμερα γνωστή δύναμη δεν μπορεί να επηρεάσει την εξέλιξη της σεισμικής διαδικασίας

    ΑπάντησηΔιαγραφή

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ & ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΕΙΣΜΟΥΣ

Στο τέλος του προγράμματος δόθηκαν σε     309 μαθητές του σχολείου μας (162 αγόρια και 147 κορίτσια)  οι παρακάτω Ερωτήσεις για τους σει...